ميرزا محمد هادي علوى شيرازى
263
سفرنامه ميرزا ابو الحسن خان شيرازى ( ايلچى ) به روسيه ( فارسى )
و به مصحوب مشار اليه فرستاده بودند . شال و مرواريد مذكوره را حكيم مشار اليه آورده ، تسليم نمود . چندين طاقهء كلاه انعامى از سركار اشرف همراه آورده ، نيز داده مشخص شد كه زياده از آن است و نزد محمد على بيك گماشتهء صدراعظم مىباشد ، و از عقب حكيم مىآيد و مىآورد . صاحبى ايلچى مىگفتند كه خدا جان ما را فداى چنين صاحب - كار چاكرنوازى كرده باشد كه به اين طريق مرحمت و چاكرنوازى مىنمايند . يكدست يراق زمرد كه شاهنشاه عالمپناه ، بهرسم هديه به جهت امپراطور اعظم عنايت كرده بودند ، مشار اليه آورده و از او بازيافت شد . اين روز الحمد الله تعالى افاقهء كلى در احوال صاحبى ايلچى بهمرسيد . روز ديگر ناظر همشيرهء پادشاه به رسم حالپرسى نزد صاحبى ايلچى آمده ، از جانب خواهر پادشاه ، حالپرسى نمود . روز ديگر چون شدت سردى هوا به حدى بود كه ما فوق نداشت مذكور شد كه شب در يكى از كشيكخانهها ، يكنفر سالدات كشيكچى خشك شده ، و بر طرف گرديده است . چون مدتى پيش از اين فقرات پادشاه وعده نموده بود كه در باب مهام منظورهء صاحبى ايلچى خود با يكديگر شفاها گفتگو خواهيم كرد و بعد كه صاحبى ايلچى هر روزه در اين خصوص پيغامات مىكردند و تعجيل مىنمودند ، روزى پرنس ليوجين از جانب پادشاه نزد صاحبى ايلچى آمده مذكور نموده بود كه نظر به تعجيل و اصرار زياد شما ما بعهدهء گرافنسلرود وزير محول نمودهايم كه آمده مكنون خاطر شما را معين و بما عرض كند كه بر آنچه شايد و بايد ما جواب گفته باشيم . صاحبى ايلچى به پرنس مشار اليه گفته بودند كه پادشاه وعده دهد ، كه شفاها با خودش گفتگو شود . بچه جهت به گرافنسلرود محول نموده . او جواب گفته بود كه چون حال او وزير است و اين امورات به او محول است به عهدهء او شده ، از اتفاقات گراف مشار اليه هم در آن بين ناخوش و چندين روز مريض شده بود و بهاين جهت صاحبى ايلچى مجددا پيغام نزد پادشاه فرستاده بودند ، كه چندين روز ايام عيش بود ، و چندين روز است كه گرافنسلرود ناخوش است و هر روز امر تازهاى روى مىدهد ، و من سه سال و كسرى است كه حيران و معطل در اينجا ماندهام ، نميدانم چه بايد كرده باشم . پادشاه نظر به اين پيغام آخرى و اصرار زياد صاحبى ايلچى ، يوم دوشنبه 29 را قرارداد نموده بود كه گرافنسلرود وزير نزد صاحبى ايلچى آمده ، قرار و مدار امورات منظوره را داده باشند . اين روز لاردكلرك ايلچى انگريز ، نزد صاحبى ايلچى آمده مذكور نمود كه گرافنسلرود را اليوم از ناخوشى پيش احوال به هم خورده ، و آمدن نزد شما را قرار به فردا كه يوم سهشنبهء سلخ است داده است . اين روزها ديگر امرى وقوع نيافت كه تحرير آن لازم باشد . يوم سهشنبهء سلخ شهر صفر : بعد از ناهار « 1 » صاحبى ايلچى قدرى گردش نمودند . گرافنسلرود وزير و جنرال نكرى ترجمان ، خدمت صاحبى ايلچى آمده ، خلوتى اختيار
--> ( 1 ) - متن : نهار